بعد از طراحی یک فایل گرافیکی، مرحله آماده سازی برای چاپ اهمیت زیادی پیدا میکند. بسیاری از مشکلاتی که در چاپ نهایی مشاهده میشوند، به تنظیمات نادرست فایل، انتخاب اشتباه سیستم رنگ یا آشنا نبودن با ابعاد ماشینهای چاپ مربوط هستند. به همین دلیل طراحان گرافیک، چاپخانهها و صاحبان کسبوکار باید با اصول چاپ افست، سیستم رنگ CMYK و ابعاد مختلف ماشینهای چاپ آشنا باشند. در این مقاله از وبکده با مهمترین نکات آماده سازی فایل برای چاپ افست، نحوه عملکرد دستگاههای چاپ و تفاوت ابعاد ماشینهای چاپ آشنا میشویم.
طراحی سایت حرفه ای با وبکده
چاپ افست چیست؟
![چاپ افست چیست؟]()
قبل از آماده سازی فایل برای چاپ، بهتر است با انواع روشهای چاپ آشنا شویم. در صنعت چاپ روشهای مختلفی مانند چاپ سیلک، فلکسو، تامپو، چاپ دیجیتال و چاپ افست وجود دارد. امروزه بیشترین کاربرد در چاپ محصولات تبلیغاتی، کاتالوگ، بروشور، تراکت، سربرگ و بستهبندی مربوط به چاپ افست و چاپ دیجیتال است.
چاپ افست یکی از رایجترین روشهای چاپ صنعتی محسوب میشود که کیفیت بالا، دقت رنگ مناسب و هزینه مقرونبهصرفه در تیراژهای بالا از مهمترین مزایای آن هستند.
اهمیت استفاده از سیستم رنگ CMYK در چاپ افست
یکی از مهمترین نکاتی که قبل از ارسال فایل به چاپخانه باید رعایت شود، استفاده از سیستم رنگ CMYK است. چاپ افست بر پایه چهار رنگ اصلی فیروزهای (Cyan)، سرخابی (Magenta)، زرد (Yellow) و مشکی (Black) انجام میشود.
در صورتی که فایل طراحی شده با سیستم RGB آماده شود، رنگهای چاپ شده با آنچه روی مانیتور مشاهده میشود تفاوت خواهند داشت. به همین دلیل مدیریت رنگ و کالیبره بودن مانیتور در فرآیند طراحی و چاپ اهمیت زیادی دارد.
اگرچه چاپ افست به صورت استاندارد با چهار رنگ انجام میشود، اما امکان چاپ با رنگهای اختصاصی و حتی چاپهای ۵، ۶ یا ۱۰ رنگ نیز وجود دارد که اجرای آن به تجهیزات و تخصص بیشتری نیاز دارد.
ماشینهای چاپ افست چگونه کار میکنند؟
![ماشینهای چاپ افست چگونه کار میکنند؟]()
در ماشینهای چاپ افست برای هر رنگ یک واحد چاپ مستقل وجود دارد. هر واحد شامل سیلندر زینک، غلطکهای انتقال رنگ و بخشهای کنترلی مربوط به همان رنگ است.
ماشینهای چاپ افست در مدلهای مختلف تکرنگ، دورنگ و چهاررنگ تولید میشوند. در دستگاههای تکرنگ، هر رنگ به صورت جداگانه چاپ میشود. به عنوان مثال برای چاپ یک طرح چهاررنگ، کاغذ باید چهار بار از دستگاه عبور کند تا هر رنگ به صورت مجزا روی آن قرار بگیرد.
به همین دلیل استفاده از دستگاههای تکرنگ برای چاپهای چهاررنگ معمولا کیفیت پایینتری نسبت به دستگاههای چهاررنگ ایجاد میکند. در دستگاههای چهاررنگ، هر چهار رنگ در یک مرحله روی کاغذ منتقل میشوند و دقت چاپ بالاتری به دست میآید.
ابعاد ماشینهای چاپ افست
ماشینهای چاپ افست در ابعاد مختلفی تولید میشوند و انتخاب دستگاه مناسب تاثیر مستقیمی بر هزینه نهایی چاپ دارد. هرچه تیراژ بالاتر باشد، انتخاب صحیح ابعاد ماشین چاپ اهمیت بیشتری پیدا میکند.
برای مثال ممکن است یک سفارش با ابعاد ۲۵×۳۵ سانتیمتر را بتوان هم با دستگاه ۵۰×۷۰ و هم با دستگاه ۷۰×۱۰۰ چاپ کرد. در چنین شرایطی محاسبه تعداد فرم، میزان مصرف کاغذ، هزینه زینک و تیراژ نهایی مشخص میکند کدام دستگاه اقتصادیتر است.
بیشتر بخوانید: اندازه های استاندارد کاغذ و مقوا در صنعت چاپ
ماشین نیم ورقی (25×35)
ماشین نیم ورقی از قدیمیترین دستگاههای چاپ افست محسوب میشود و بیشتر برای چاپ سربرگ، فرمهای اداری و تراکتهای کوچک کاربرد دارد. این دستگاه عمدتا به صورت تکرنگ مورد استفاده قرار میگیرد.
ماشین یک ورقی (35×50)
این دستگاه که با نام GTO نیز شناخته میشود، یکی از ماشینهای پرکاربرد چاپ افست است. مدلهای جدیدتر آن به صورت چهاررنگ نیز تولید شدهاند و کیفیت چاپ بسیار مناسبی دارند.
ماشین دو ورقی (50×70)
دستگاه دو ورقی را میتوان پرکاربردترین ماشین چاپ افست در چاپخانههای ایران دانست. بسیاری از سفارشهای تبلیغاتی و تجاری با این دستگاه چاپ میشوند.
ماشین چهار و نیم ورقی (70×100)
این دستگاه برای چاپ کارهای بزرگتر و تیراژهای بالا کاربرد دارد و در بسیاری از چاپخانههای حرفهای مورد استفاده قرار میگیرد.
ماشین شش و نیم ورقی (100×140)
این گروه از دستگاهها برای چاپ پروژههای بزرگ، نقشهها، پوسترهای خاص و سفارشهای با تیراژ بسیار بالا استفاده میشوند. تعداد این ماشینها در ایران محدود است و تنها برخی چاپخانههای بزرگ به آن مجهز هستند.
بیشتر بخوانید: چاپ سربی چیست؟
تفاوت دستگاههای چاپ افست و چاپ روزنامه
![تفاوت دستگاههای چاپ افست و چاپ روزنامه]()
ماشینهای چاپ روزنامه اگرچه از نظر اصول کلی مشابه چاپ افست هستند، اما امکانات تخصصیتری دارند. مهمترین تفاوت آنها استفاده از رول کاغذ به جای شیتهای برگی است.
این دستگاهها سرعت بسیار بالایی دارند و بسیاری از مراحل چاپ و صحافی را به صورت همزمان انجام میدهند. به همین دلیل روزنامههایی با تیراژ چند میلیونی در مدت زمان کوتاهی چاپ و آماده توزیع میشوند.
بیشتر بخوانید: چاپ گراور چیست و چه کاربرد هائی دارد؟
رجیستر در چاپ افست چیست؟
پس از آماده شدن فایل و تهیه زینک، هر یک از رنگهای CMYK روی زینک جداگانه قرار میگیرند. چاپچی هنگام نصب زینکها روی دستگاه باید موقعیت دقیق آنها را تنظیم کند.
برای این کار از علامتی به نام رجیستر استفاده میشود. رجیستر معمولا به شکل یک دایره با خطوط متقاطع طراحی میشود و شامل اطلاعات هر چهار رنگ است.
اگر رنگها در محل رجیستر دقیقا روی یکدیگر قرار بگیرند، چاپ بدون مشکل انجام میشود. اما در صورت تنظیم نبودن رجیستر، حاشیههای رنگی ناخواسته در اطراف نوشتهها و تصاویر دیده میشود که یکی از رایجترین ایرادهای چاپ افست است.
جمعبندی
آماده سازی فایل برای چاپ افست تنها به طراحی ظاهری محدود نمیشود و انتخاب سیستم رنگ CMYK، شناخت ابعاد ماشینهای چاپ، انتخاب دستگاه مناسب و تنظیم دقیق رجیستر از مهمترین عوامل تاثیرگذار بر کیفیت چاپ هستند. آشنایی با این موارد باعث میشود فایل نهایی با کمترین خطا و بالاترین کیفیت چاپ شود و هزینههای اضافی ناشی از اصلاح یا چاپ مجدد نیز کاهش پیدا کند.