کاربران برای ارزیابی یک صفحه در سایت، لزوما تمام محتوای آن را نمی‌خوانند. گاهی همان چیزی که در اولین نگاه می‌بینند، مسیر ادامه حضور آن‌ها در سایت را مشخص می‌کند. این محدوده ابتدایی در طراحی وب، تحت عنوان فضای بالای صفحه یا Above the Fold شناخته می‌شود. اما Above the Fold چیست و چه چیزی این قسمت را از یک فضای معمولی در بالای صفحه متمایز می‌کند؟ بخش بالای صفحه سایت همان چیزی است که پیش از اولین اسکرول در معرض دید کاربر قرار می‌گیرد.
انتخاب و چیدمان عناصر این محدوده، بخش مهمی از فرآیند طراحی سایت است و باید میان جذابیت بصری، وضوح پیام و نیاز کاربر تعادل ایده‌آلی برقرار کند. در ادامه این مطلب از وبکده، اهمیت Above the Fold و اصول طراحی آن را از نگاه تجربه کاربری و سئو مورد بررسی قرار می‌دهیم.
Above the Fold چیست و در کجای صفحه قرار دارد؟
Above the Fold بخشی از صفحه است که کاربر بلافاصله پس از ورود به سایت و پیش از اسکرول با آن مواجه می‌شود. عنوان اصلی، تصویر، توضیح کوتاه، منو یا دکمه فراخوان می‌توانند در این قسمت قرار داشته باشند؛ البته انتخاب آن‌ها به هدف و نوع صفحه بستگی دارد.
محتوای بالای صفحه سایت با کل محتوای صفحه تفاوت دارد و تنها بخش ابتدایی آن را شامل می‌شود. اطلاعات تکمیلی، توضیحات، ویژگی‌ها و سایر بخش‌های صفحه معمولا پایین‌تر قرار می‌گیرند (Below The Fold) و با اسکرول دیده می‌شوند. از طرفی دیگر، این محدوده در موبایل و دسکتاپ یکسان نیست و با توجه به ابعاد نمایشگر، بخش‌های متفاوتی از محتوا در اولین نمایش دیده می‌شوند. توجه به این تفاوت در فرآیند باز طراحی سایت از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا نحوه نمایش این بخش در هر دستگاه باید با اندازه صفحه و رفتار کاربر هماهنگ باشد.
اهمیت طراحی حرفه‌ای بخش بالای صفحه چیست؟
![اهمیت طراحی حرفه‌ای بخش بالای صفحه چیست؟]()
بخش بالای صفحه، اولین فرصت سایت برای انتقال پیام اصلی است. کاربر در این محدوده هنوز با جزئیات صفحه درگیر نشده و معمولا بر اساس همان اطلاعات اولیه تصمیم می‌گیرد که به خواندن و بررسی ادامه دهد یا از صفحه خارج شود. بنابراین، نحوه انتخاب و محل قرارگیری عناصر در این قسمت بسیار مهم است.
برای طراحی حرفه‌ای این بخش باید میان محتوای بالای صفحه سایت، عناصر بصری و هدف صفحه تناسب برقرار کنید؛ به‌گونه‌ای که مهم‌ترین اطلاعات در نگاه اول قابل تشخیص باشند و صفحه نیز شلوغ و نامنظم به نظر نرسد. البته اهمیت محتوای بالای صفحه تنها به طراحی جذاب محدود نمی‌شود و این بخش باید در همان نگاه اول، موضوع صفحه را برای کاربر روشن کند و او را نسبت به خواندن ادامه محتوا یا انجام اقدام موردنظر ترغیب کند.
عناصر اصلی Above the Fold
محتوای این بخش باید بر اساس هدف صفحه انتخاب شود و قرار نیست همه اطلاعات سایت در همان قسمت ابتدایی نمایش داده شود. مهم‌ترین عناصر بالای صفحه سایت عبارت‌اند از:
- تیتر اصلی: مهم‌ترین پیام صفحه را بیان می‌کند و در نگاه اول باید موضوع اصلی محتوا را برای کاربر مشخص کند.
- متن معرفی کوتاه: توضیح مختصری که در کنار تیتر قرار می‌گیرد تا کاربر پیش از خواندن جزئیات، اطلاعات بیشتری از محتوای صفحه به دست آورد.
- عنصر بصری: استفاده از تصویر، ویدئو یا سایر عناصر گرافیکی به انتقال سریع مفهوم صفحه کمک می‌کند، اما این عناصر باید با هدف و محتوای صفحه ارتباط مستقیم داشته باشند.
- دعوت به اقدام (CTA): دکمه اقدام باید نزدیک به پیام اصلی صفحه و در نقطه‌ای قرار بگیرد که بدون اسکرول به‌راحتی دیده شود. مثلا در طراحی سایت شرکتی اگر هدف اصلی صفحه، ارائه خدمات مشاوره باشد، دکمه «درخواست مشاوره» باید زیر عنوان و متن معرفی کوتاه قرار بگیرد تا کاربر پس از آشنایی اولیه با خدمات، مستقیما وارد مرحله بعدی شود.
اصول طراحی Above the Fold برای تجربه کاربری بهتر
![اصول طراحی Above the Fold برای تجربه کاربری بهتر]()
طراحی محتواهای بالای صفحه سایت باید به‌گونه‌ای باشد که کاربر بدون جست‌وجوی اضافی، به‌سرعت پیام اصلی صفحه را دریافت کند و مسیر بعدی نیز برای او کاملا روشن باشد. برای طراحی اصولی و حرفه‌ای Above the Fold در UX به نکات مهم زیر توجه داشته باشید:
۱. اولویت‌بندی محتوا
مهم‌ترین پیام صفحه را در بالاترین سطح قرار دهید و اطلاعات فرعی را به بخش‌های پایین‌تر منتقل کنید. به‌عنوان مثال، در صفحه خدمات، ابتدا عنوان خدمت و ارزش اصلی آن را نشان دهید و جزئیات را بعد از اسکرول بیاورید.
۲. خوانایی
متن اصلی را کوتاه نگه دارید و میان تیتر، توضیحات و سایر عناصر نیز فاصله کافی در نظر بگیرید. استفاده بیش از حد از متن یا قرار دادن چند پیام در کنار هم، تمرکز کاربر را کاهش می‌دهد.
۳. طراحی ریسپانسیو
چیدمان نسخه موبایل نباید صرفا با کوچک کردن عناصر دسکتاپ انجام شود. ترتیب نمایش محتوا نیز باید متناسب با فضای محدودتر صفحه تغییر کند. به‌عنوان مثال، در طراحی وب سایت فروشگاهی بهتر است عنوان محصول، تصویر اصلی، قیمت و CTA به شکلی مرتب شوند که کاربر بدون جست‌وجوی اضافی به اطلاعات اصلی دسترسی پیدا کند.
۴. هماهنگی پیام و CTA
دکمه اقدام باید با پیام اصلی صفحه ارتباط مستقیم داشته باشد و مسیر بعدی را برای کاربر روشن کند. مثلا در طراحی سایت شخصی، اگر هدف صفحه معرفی مهارت‌ها و نمونه‌کارها باشد، CTAهایی مانند «مشاهده نمونه‌کارها» یا «تماس با ما» باید متناسب با همین هدف انتخاب شوند. این هماهنگی باعث می‌شود کاربر بدون سردرگمی، اقدام موردنظر صفحه را تشخیص دهد.
۵. حفظ سادگی صفحه
در بخش بالای سایت بهتر است فقط اطلاعاتی قرار بگیرند که برای شروع تعامل کاربر ضروری هستند. وقتی چندین تیتر، تصویر، دکمه یا پیام در کنار هم نمایش داده شوند، تشخیص و پیدا کردن اطلاعات اصلی برای کاربر دشوار می‌شود. انتخاب عناصر ضروری و چیدمان ساده آن‌ها به استفاده راحت‌تر و درک بهتر پیام اصلی کمک بسیاری می‌کند.
Above the Fold و سئو؛ آیا محتوای بالای صفحه بر رتبه سایت تاثیر دارد؟
![Above the Fold و سئو؛ آیا محتوای بالای صفحه بر رتبه سایت تاثیر دارد؟]()
محتوای بالای صفحه به‌تنهایی رتبه سایت را تعیین نمی‌کند، اما کیفیت آن می‌تواند بر رفتار کاربران تاثیر بگذارد. نمایش سریع و واضح محتوای مرتبط، احتمال برقراری تعامل کاربر با سایت را افزایش می‌دهد. در مقابل، نمایش تبلیغات متعدد یا عناصر مزاحم می‌تواند باعث خروج سریع‌تر از صفحه و افزایش نرخ پرش شود.
این موضوع یکی از نکاتی است که هنگام اجرای سئو سایت باید در کنار سایر عوامل فنی و محتوایی صفحه در نظر گرفته شود. قرار گرفتن کلمه کلیدی در بالای صفحه به‌تنهایی باعث بهبود رتبه سایت نمی‌شود؛ مهم این است که محتوای صفحه با عبارت جست‌وجوشده مرتبط باشد و پاسخ مناسبی به نیاز کاربر بدهد.
اشتباهات رایج در طراحی محتوای بالای صفحه
Above the Fold در طراحی سایت تنها به انتخاب عناصر این قسمت محدود نمی‌شود؛ نحوه نمایش و هماهنگی آن‌ها با محتوای ادامه صفحه نیز اهمیت زیادی دارد. رایج‌ترین اشتباهات در طراحی بخش بالایی صفحه سایت عبارت‌اند از:
- قرار دادن اطلاعات مهم داخل اسلایدر: وقتی عنوان اصلی، پیشنهاد مهم یا CTA فقط در یکی از اسلایدها قرار داشته باشد، بخشی از کاربران ممکن است پیش از نمایش آن، صفحه را ترک کنند. بنابراین، اطلاعات کلیدی باید در یک بخش ثابت و قابل مشاهده قرار بگیرند.
- نمایش پیام‌های غیرضروری در ابتدای صفحه: جزئیاتی که نقشی در تصمیم اولیه کاربر ندارند، باید به بخش‌های پایین‌تر منتقل شوند تا فضای اصلی صفحه برای ارائه محتواهای مهم‌تر باقی بماند.
- ناهماهنگی پیام اولیه با ادامه صفحه: عنوان و پیام اولیه باید با محتوایی که کاربر پس از اسکرول می‌بیند، ارتباط نزدیک داشته باشند. تغییر ناگهانی موضوع باعث تضعیف تجربه کاربری و سلب اعتماد کاربران می‌شود.
- نمایش پاپ‌آپ بلافاصله پس از ورود: باز شدن فوری فرم‌های ثبت‌نام، پیشنهادهای تبلیغاتی یا پیام‌های مزاحم، پیش از آشنایی کاربران با محتوا، آن‌ها را از مسیر اصلی صفحه دور می‌کند.
- بی‌توجهی به تغییرات محتوایی صفحه: اضافه شدن بنر، نوار اطلاع‌رسانی یا بخش‌های جدید به صفحه باعث تغییر محل قرارگیری عناصر اصلی می‌شود و آن‌ها را از دید کاربر پنهان می‌کند. بررسی دوره‌ای چیدمان صفحه در فرآیند پشتیبانی سایت از بروز چنین مشکلاتی جلوگیری خواهد کرد.
جمع‌بندی
در نهایت، سوال Above the Fold چیست را می‌توانیم با یک توضیح ساده پاسخ دهیم: کاربر باید در همان نگاه اول بداند در چه صفحه‌ای قرار دارد، چه چیزی در آن پیدا می‌کند و برای ادامه مسیر باید چه اقدامی انجام دهد.
قرار نیست تمام اطلاعات صفحه در همین محدوده نمایش داده شود؛ تنها کافی است مهم‌ترین پیام خود را به شکل درست و قابل فهم ارائه دهید و در ادامه نیز این پیام را کامل‌تر و شفاف‌تر کنید. نکته مهم دیگر، هماهنگی محتوای بالای سایت با هدف اصلی صفحه است؛ مثلا صفحه خدمات، محصول و مقاله هرکدام نیاز متفاوتی دارند و نباید با یک الگوی ثابت طراحی شوند. هرچه این بخش متناسب‌تر با هدف صفحه ساخته شود، تجربه کاربر نیز منسجم‌تر خواهد بود.