کالیگرافی چیست و چه کاربردی دارد؟
شبکه

کالیگرافی چیست و چه کاربردی دارد؟


دوشنبه 15 آذر 1400
10 دقیقه
آنچه در این مقاله میخوانید

    هنر یکی از بخش‌های جدایی ناپذیر زندگی بشر است که از زمان‌های گذشته تا به امروز در اشکال مختلف و متنوع در جوامع و فرهنگ‌های متعدد حضور داشته است. خطاطی و خوشنویسی نیز یکی از شاخه‌های هنری جذاب هستند که با نام کالیگرافی (Calligraphy) شناخته می‌شوند و به هنر زیبا نوشتن اشاره دارند. همه ما در زمان مدرسه با ابتدایی‌ترین نوع کالیگرافی یعنی نوشتن با جوهر و قلم آشنا شدیم و به نوعی با آن در ارتباط بودیم. تاریخچه پیدایش کالیگرافی به زمان‌های قدیم و پس از ابداع خط به شکل قدیمی و سنتی بازمی‌گردد که قدمتی دیرینه دارد و سبک هنری امروز و دیروز نیست. این هنر به مرور زمان دچار تغییر و تحولات زیادی شد و به شکل امروزی و مدرن خود درآمد. کالیگرافی دارای سبک‌های مختلف و اصول خاصی است که در حوزه‌های متعددی کاربرد دارد و استفاده از آن ارزش و اعتبار خاصی به آثار شما می‌بخشد. جالب است بدانید که از این هنر خاص و جذاب در زمینه برندسازی و اعتبار بخشی به کسب و کارها نیز استفاده می‌شود که تاثیر بسزایی بر شکل گیری هویت مشاغل دارد. در ادامه این مطلب مفهوم و اصول کالیگرافی را به همراه کاربردهای مختلف آن مورد بررسی قرار می‌دهیم و شما را با این هنر قدیمی اما پرکاربرد بیشتر آشنا خواهیم کرد. با ما همراه باشید.

    کالیگرافی

    کالیگرافی چیست؟

    همانطور که اشاره کردیم کالیگرافی به معنای هنر زیبا نوشتن و دانش درست نویسی شکل صحیح کلمات است که پیدایش آن به زمان‌های قدیم و حدود 3000 سال قبل باز می‌گردد. واژه Calligraphy ریشه یونانی دارد و از ترکیب دو کلمه کالوس (Kallos - به معنای زیبا) و گرافاین (Graphein - به معنای نوشتن) ساخته شده است. درباره مبدا اصلی پیدایش این هنر اختلاف نظرهای زیادی میان تاریخ شناسان وجود دارد. عده‌ای معتقدند که کالیگرافی برای اولین بار توسط چینی‌ها اختراع شده است و عده‌ای دیگر نیز بر این باورند که رومی‌ها ابداع‌ گر این سبک نوشتاری خاص هستند.

    با این وجود کالیگرافی به صورت صنعتی و مدرن‌تر در اواسط قرن پانزدهم و در زمان پیدایش و ورود صنعت چاپ به اروپا به طور ویژه و رسمی مورد استفاده قرار گرفت و موجب ایجاد تمایز میان دست نوشته‌های معمولی و روزمره با دست نوشته‌های هنری شد. کالیگرافی در واقع نوعی هنر بصری جذاب است که با استفاده از ابزارهای نوشتاری مختلفی همچون قلم‌‌مو، کلمات و جملات را با سبک خاصی بر روی کاغذ پیاده می‌کند. خط نستعلیق در فرهنگ ایرانیان نیز نمونه‌ای از هنر کالیگرافی فارسی است که همه ما با آن آشنایی داریم.

    انواع و سبک های کالیگرافی

    هنر کالیگرافی دارای انواع و سبک‌های مختلفی است که هریک از آنها متعلق به یک نقطه از دنیا هستند و ویژگی‌های خاص خود را دارند. این هنر به طور کلی به دو نوع کلاسیک و مدرن تقسیم می‌شود. کالیگرافی کلاسیک به سبک قدیمی و سنتی این هنر اشاره دارد که هنر خوشنویسی قدیمی همچون خط نستعلیق را شامل می‌شود. اما کالیگرافی مدرن، تلفیقی از ویژگی‌ها و سبک‌های امروزی است که نوع جدیدی از این هنر را پدید آورده‌اند. به عنوان مثال در سبک مدرن انواع رنگ‌ها، اشکال و خطوط مورد استفاده قرار می‌گیرند و نوشتار را از حالت ساده و ابتدایی کلاسیک خارج می‌کنند. مهم‌ترین تفاوت سبک کلاسیک و مدرن در شکل ظاهری آثار خلاصه می‌شود؛ یعنی سبک کلاسیک، خواناتر از سبک مدرن است و خواندن آنها چندان دشوار نیست. اما سبک مدرن به دلیل ادغام با طرح‌ها و نقش‌های دیگر، کمی پیچیده‌تر است و به لحاظ بصری نیز جذاب‌تر به نظر می‌رسد.

    همانطور که اشاره کردیم، کالیگرافی در جوامع مختلف وجود دارد و در هر قسمت از دنیا دارای سبک خاصی است. معروف‌ترین سبک‌های مختلف این هنر جهانی شامل:

    انواع و سبک های کالیگرافی

    کالیگرافی غربی

    کالیگرافی غربی یکی از سبک‌های معروف این هنر است که در آن برای نوشتن و پیاده سازی کلمات و جملات از قلم شیب استفاده می‌شود که سری قلم‌های آن دارای اندازه‌های متفاوتی است. خطوط پرکاربرد و مورد استفاده در این سبک شامل خط کارولینگین (Carolingian)، خط انگلیسی، خط ایتالیک (Italic) و خط رومی (Roman) هستند.

    کالیگرافی شرقی

    کالیگرافی شرقی نسبت به سایر سبک‌های این هنر از جذابیت بیشتری برخوردار است زیرا تمرکز اصلی آن بر روی ظاهر سبک نوشتاری کلمات و جملات بوده و شکل ظاهری آن با سایر سبک‌ها تفاوت دارد. کالیگرافی شرقی با نام «چهار گنجینه یادگیری» نیز شناخته می‌شود و چهار گنج و ابزار مورد استفاده در آن شامل قلمو، کاغذ، جوهر و جوهردان است که نوع و اندازه‌ آنها موجب خلق و ایجاد خطوط متنوع و جذاب سبک شرقی می‌شود.

    انواع کالیگرافی

    کالیگرافی اسلامی

    کالیگرافی اسلامی یا عربی نیز یکی دیگر از سبک‌های شناخته شده و پرکاربرد این هنر خوشنویسی است که به کلمات و جملات حالت معنوی می‌بخشد. معروف‌ترین خطوط این سبک شامل خط نسخ و خط کوفی است که در نوشتار قرآن کریم مورد استفاده قرار گرفته‌اند و شبیه به خط نستعلیق هستند.

    کاربردهای کالیگرافی

    سوالی که ممکن است اکنون برایتان پیش آمده باشد این است که کاربرد کالیگرافی چیست و این سبک خاص از نوشتار و خوشنویسی در زندگی ما چه نقشی دارد. این هنر نیز مانند سایر هنرهای دنیا دارای ارزش معنوی و جذابیت بصری است که استفاده از آن در پروژه‌های کاری مختلف، ارزش و اعتبار ویژه‌ای به آنها می‌بخشد. کالیگرافی اسم و حروف همچون کالیگرافی حروف انگلیسی در طراحی و ساخت بنر و یا کارت ویزیت بسیار کاربرد دارد و آنها را از سایر طرح‌های ساده و ابتدایی، متمایز می‌سازد. از مهم‌ترین کاربردهای این هنر خوشنویسی می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

    کاربردهای کالیگرافی

    معرفی بهتر خود و جلب توجه مخاطبان

    استفاده از خط خوب و روش نوشتاری خاص همچون سبک‌‌های متعدد کالیگرافی در پروژه‌های مختلفی مانند رزومه کاری و یا تبلیغات بسیار موثر است و توجه بیننده را به خود جلب می‌کند. از این رو زمانی که برای معرفی خود و یا حوزه فعالیتی‌تان از این هنر استفاده می‌کنید، علاوه بر جلب توجه مخاطبان به راحتی می‌توانید اعتماد آنان را نیز جلب نمایید.

    کسب درآمد

    افراد بسیاری وجود دارند که با قبول انجام سفارشات نوشتاری برای کسب و کارهای مختلف و حتی آموزش کالیگرافی به افراد دیگر از هنر و استعداد خود کسب درآمد می‌کنند. برگزاری کلاس‌های خطاطی و خوشنویسی از رایج‌ترین روش‌های کسب درآمد از کالیگرافی هستند که متقاضیان بسیاری دارند.

    طراحی و ساخت انواع کارت پستال

    از دیگر کاربردهای این هنر جذاب می‌توانیم به طراحی و ساخت انواع کارت پستال، کارت‌های تبریک و کارت‌های ویزیت اشاره کنیم که جلوه خاصی به آنها می‌بخشد.

    ایجاد تمایز میان کسب و کارها و رقبا

    در بازارهای رقابتی کنونی برای آنکه بتوانید خود را از کسب و کارهای دیگر و رقبای خود متمایز سازید باید خاص و منحصر به فرد باشید و محصولات و خدمات خود را به شیوه‌ای خاص ارائه دهید. کالیگرافی یکی از بهترین انتخاب‌ها برای افرادی است که می‌خواهند خاص باشند. شما می‌توانید از این هنر در زمینه‌های مختلفی همچون طراحی لوگو، نوشتار کارت‌های ویزیت و یا بسته‌ بندی‌های خود استفاده کنید و به راحتی خودتان را از رقبا متمایز سازید.

    کاربردهای کالیگرافی

    ایجاد تصویر ذهنی مثبت

    کالیگرافی یک هنر خاص و ویژه است که بکارگیری آن در هر زمینه‌ای موجب ایجاد تصویر ذهنی و حس مثبت در مخاطبان شما می‌شود و اعتماد آنها را جلب می‌کند. زیرا به طور غیرمستقیم این پیام به آنها انتقال داده می‌شود که شما برای آنها ارزش قائل هستید و برای جلب اعتماد و رضایت آنها، زمان و انرژی صرف کرده‌اید.

    ایجاد حس آرامش

    یکی دیگر از کاربردهای این هنر پرطرفدار که از سوی روانشناسان نیز تایید شده است، ایجاد حس آرامش و آسودگی خاطر است که با انجام آن می‌توانید به آرامش و تعادل روحی برسید. یادگیری و انجام این هنر موجب آرامش خاطر، افزایش تمرکز و بهبود حالت روحی و روانی شده و انرژی‌های منفی را از شما دور خواهد کرد. از این رو اکثر روانشناسان و متخصصان به مراجعه کنندگان خود پیشنهاد می‌کنند که در کلاس‌های آموزش خوشنویسی شرکت کنند و این هنر جذاب را یاد بگیرند.

    استفاده از کالیگرافی در برندسازی

    امروزه استفاده از هنر کالیگرافی و خوشنویسی در فرآیند برندسازی و ایجاد تصویر ذهنی مثبت در مخاطب و خلق هویت بصری نام‌های تجاری نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. به طور کلی آثار هنری و هر آنچه که حاصل هنر دست و ذوق انسان باشد در نگاه اول توجه مخاطبان را به خود جلب می‌کنند و در ذهن آنها ماندگار می‌شوند. از این رو بسیاری از کسب و کارهایی که در حوزه‌های سنتی و کلاسیک و همچنین فروش انواع محصولات دست ساز همچون زیورآلات فعالیت دارند از این هنر برای طراحی لوگو، ساخت بروشور، بسته بندی، طراحی کارت ویزیت و حتی منوی فروشگاهی خود استفاده می‌کنند تا بتوانند تاثیر بیشتری بر مخاطب خود بگذارند. استفاده از سبک‌های خاص و متفاوت این هنر در جهت معرفی کسب و کارها و پروسه برندسازی، موجب برقراری رابطه عاطفی میان شما و مخاطبان می‌شود و حس ارزشمند بودن را به آنها منتقل می‌کند. زیرا در نگاه اول مجذوب این سبک نوشتار می‌شوند و این احساس در آنها به وجود می‌آید که شما برای جلب اعتماد و توجه آنها زمان صرف کرده‌اید. بنابراین استفاده از کالیگرافی در فرآیند برندسازی کسب و کارهای نوپا بسیار موثر است و در همان ابتدا آنها را به روشی خاص و ویژه به مخاطبان هدف معرفی می‌کند.

    جالب است بدانید که این هنر علاوه بر سبک دستی به سبک الکترونیکی نیز قابل اجرا است؛ یعنی با استفاده از نرم افزار کالیگرافی نیز می‌توانید طرح‌های مشابه با نسخه‌های دست نویس آن خلق کنید. نرم افزارهای مختلفی برای پیاده سازی و نوشتن کلمات و جملات به سبک‌های مختلف این هنر طراحی و توسعه داده شده‌اند که برای افراد مبتدی مناسب هستند. اما قطعا نسخه دست نویس آنها از ظرافت و کیفیت بالاتری برخوردار هستند و ارزش بیشتری دارند.

    کالیگرافی

    جمع بندی

    کالیگرافی یکی از شاخه‌های هنری پرطرفدار است که به معنای هنر زیبا نوشتن و دانش درست نویسی شکل صحیح کلمات بوده و طرفداران بسیاری دارد. نمونه بارز این هنر، خط نستعلیق است که از انواع مختلف آن در نوشتار قرآن کریم استفاده شده است. امروزه بسیاری از کسب و کارها از این هنر ارزشمند در جهت برندسازی و ایجاد تصویر ذهنی مثبت در مخاطبان استفاده می‌کنند تا بتوانند توجه آنان را به خود جلب نمایند. از کالیگرافی همچنین در طراحی کارت پستال‌ها، کارت‌های تبریک، ترحیم و کارت‌های ویزیت نیز به طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرد که جلوه خاصی به آنها می‌بخشد و ارزش ویژه‌ای به آثار سنتی و حتی مدرن می‌دهد. بنابراین برای خاص بودن و معرفی هرچه بهتر خود و یا کسب و کارتان به دیگران از این هنر جذاب و چشم نواز غافل نشوید و حتما در کارهای خود به نحوی از آن استفاده کنید.

    نظرات


    نام
    ایمیل
    نظر